Champagne – Di Sản Rượu Vang Cạnh Tranh Top 01 Tại Pháp

Khám Phá Vùng Champagne – Di Sản Cạnh Tranh Top 01

Vùng sản xuất rượu vang Champagne, nằm ở đông bắc nước Pháp, nổi tiếng nhất với việc sản xuất rượu sâm banh – loại rượu vang trắng sủi bọt mang tên vùng này. Theo luật pháp EU và quy định của nhiều quốc gia, thuật ngữ “sâm banh” chỉ được dùng cho các loại rượu vang đến từ vùng này, cách Paris khoảng 160 km về phía đông. Các ranh giới trồng nho của Champagne đã được quy định pháp lý và chia thành năm quận sản xuất: Aube, Côte des Blancs, Côte de Sézanne, Montagne de Reims và Vallée de la Marne. Thành phố Reims và thị trấn Épernay là trung tâm thương mại quan trọng của khu vực, với Reims nổi tiếng với nhà thờ lớn, nơi diễn ra lễ đăng quang của các vua Pháp và được UNESCO công nhận là Di sản Thế giới. Hãy cùng Vina Wine Cellar khám phá vẻ đẹp và sự hấp dẫn của vùng Champagne qua bài chia sẻ dưới đây.

Champagne nằm gần ranh giới phía bắc của khu vực sản xuất rượu vang thế giới, ở vĩ tuyến 49. Với vĩ độ cao và nhiệt độ trung bình hàng năm là 10°C, vùng này gặp khó khăn trong việc làm chín nho hoàn toàn. Nhiệt độ mát mẻ giúp nho đạt độ axit cao, lý tưởng cho rượu vang sủi bọt. Vào tháng 7, nhiệt độ trung bình là 18°C và lượng mưa hàng năm khoảng 630 mm. Nông dân trong vùng phải cảnh giác với bệnh nấm và sương giá đầu xuân. Địa hình phấn belemnite dưới lòng đất, được hình thành từ các trầm tích biển cổ đại và động đất, giúp đất hấp thụ và giải phóng nhiệt một cách hiệu quả, góp phần tạo nên sự tinh tế đặc trưng của rượu sâm banh. Khu vực Aube có đất chủ yếu là đất sét.

 

Lịch Sử Vùng Champagne

Vào thế kỷ thứ 8, thời kỳ Carolingian đã chứng kiến sự thịnh vượng của vùng Champagne, dưới sự khuyến khích của Charlemagne, việc trồng nho ở Champagne được phát triển mạnh mẽ; Con trai ông, Louis the Pious, đã được đăng quang tại Reims, làm nổi bật tầm quan trọng của vùng này. Từ năm 950 đến 1316, Champagne là một quận độc lập dưới quyền các Bá tước, và vào năm 1314, Bá tước cuối cùng, Louis X, trở thành vua của Pháp, khiến Champagne trở thành một phần của vương miện Pháp.

Rượu Champagne sủi bọt bắt đầu nổi tiếng từ thế kỷ 17 và 18, được ưa chuộng bởi các gia đình quý tộc và hoàng gia, và điều này đã giúp Champagne trở thành biểu tượng của sự sang trọng. Sự yêu thích này đã thúc đẩy sự phát triển mạnh mẽ của ngành công nghiệp Champagne.

Vị trí chiến lược của Champagne khiến vùng đất này thường xuyên bị tàn phá trong các cuộc xung đột, như cuộc chiến với Attila năm 451 và các cuộc chiến tranh sau đó, nhưng sự phát triển ổn định chỉ bắt đầu từ thế kỷ 17 dưới triều đại Louis XIV. Vào thời kỳ này, Champagne cạnh tranh với Burgundy, đặc biệt là trong các bữa tiệc hoàng gia tại Versailles, và cuộc cạnh tranh này đã giúp nâng cao danh tiếng của Champagne như là biểu tượng của sự tinh tế và sang trọng. Ngày nay, Champagne vẫn giữ vai trò quan trọng trong ngành công nghiệp rượu vang toàn cầu, nổi bật với sự tinh tế và chất lượng vượt trội.

Champagne đã cạnh tranh với Burgundy trong suốt thế kỷ 17 và 18, đặc biệt là trong các bữa tiệc tại cung điện Versailles dưới triều đại Louis XIV. Louis XIV và các bác sĩ của ông đã khuyến khích tiêu thụ rượu Champagne vì lợi ích sức khỏe, dẫn đến cuộc chiến ngôn từ giữa các nhà sản xuất rượu Champagne và Burgundy. Cuộc cạnh tranh này kéo dài hàng thế kỷ và chỉ giảm bớt khi các nhà sản xuất Champagne tập trung vào rượu sâm banh sủi bọt.

 

 

Các Khu Vực Vườn Nho Tại Champagne

Năm 1927, ranh giới trồng nho của Champagne được quy định, chia thành năm vùng: Aube, Côte des Blancs, Côte de Sézanne, Montagne de Reims và Vallée de la Marne. Khu vực này bao phủ 33.500 ha vườn nho vào năm 2008. Ủy ban Liên ngành Rượu Vang Champagne (CIVC) được thành lập vào năm 1941 để bảo vệ danh tiếng và thiết lập quy định về sản xuất và phương pháp lên men. CIVC đánh giá các vườn nho và xếp hạng chúng thành Grand Cru, Premier Cru và Deuxième Cru, với tỷ lệ giá tương ứng.

Aube

• Đặc Điểm: Aube nằm ở phía nam của vùng Champagne và nổi tiếng với các loại đất sét giàu khoáng chất.
• Nho Chủ Yếu: Pinot Noir, loại nho chính tại đây, mang lại sức mạnh và cấu trúc cho rượu Champagne. Nho Pinot Noir từ Aube thường tạo ra những loại rượu vang có màu sắc đậm, hương vị phong phú và hậu vị kéo dài.
• Đặc Trưng Rượu: Các loại Champagne từ Aube thường có sự mạnh mẽ và độ cấu trúc rõ rệt, giúp cân bằng sự mềm mại và tươi mới của các loại rượu khác.

Côte des Blancs

• Đặc Điểm: Côte des Blancs là một dải đất dài và hẹp nằm ở phía nam của vùng Champagne, nổi tiếng với những vườn nho trồng trên đất đá vôi.
• Nho Chủ Yếu: Chardonnay là giống nho chủ yếu được trồng ở đây.
• Đặc Trưng Rượu: Rượu Champagne từ Côte des Blancs nổi bật với sự tinh tế, độ tươi mát và khả năng lão hóa tốt. Chardonnay từ khu vực này mang đến sự nhẹ nhàng, thanh thoát và hương vị trái cây chín mộng, đồng thời có cấu trúc chặt chẽ và độ tinh tế cao.

 Côte de Sézanne

• Đặc Điểm: Côte de Sézanne nằm ở phía nam của Côte des Blancs và có đặc điểm tương tự về đất đai và khí hậu.
• Nho Chủ Yếu: Chủ yếu trồng Chardonnay, nhưng khu vực này ít nổi bật hơn so với Côte des Blancs.
• Đặc Trưng Rượu: Champagne từ Côte de Sézanne thường có hương vị nhẹ nhàng và sự cân bằng tốt, tuy nhiên không nổi bật bằng những loại từ Côte des Blancs.

 Montagne de Reims

• Đặc Điểm: Montagne de Reims nằm ở trung tâm của vùng Champagne và được bao phủ bởi các khu rừng, với đất đai chủ yếu là đá vôi.
• Nho Chủ Yếu: Pinot Noir là giống nho chủ yếu ở đây.
• Đặc Trưng Rượu: Rượu Champagne từ Montagne de Reims thường có hàm lượng axit cao và sự tinh tế. Pinot Noir từ khu vực này mang đến các loại rượu có cấu trúc mạnh mẽ, hương thơm phong phú và sự cân bằng tuyệt vời giữa độ axit và vị ngọt.

Vallée de la Marne

• Đặc Điểm: Vallée de la Marne nằm dọc theo con sông Marne, với khí hậu ôn hòa và đất đai đa dạng.
• Nho Chủ Yếu: Pinot Meunier là giống nho chính ở đây.
• Đặc Trưng Rượu: Champagne từ Vallée de la Marne thường có hương thơm đầy đủ, chín mộng và sự phong phú trong hương vị. Pinot Meunier mang đến các loại rượu có sự chín muồi, dễ tiếp cận và mượt mà hơn, thường được yêu thích vì sự dễ uống và độ mềm mại của nó.

Các Loại Nho Chính Trong Champagne

1 Chardonnay: Chardonnay là loại nho chủ yếu trồng ở Côte des Blancs, nổi bật với hương vị trái cây tươi mới và sự tinh khiết. Champagne từ Chardonnay mang đến sự thanh thoát và tươi mát, lý tưởng cho những dịp lễ hội và các món ăn nhẹ.

2 Pinot Noir: Pinot Noir cung cấp sức mạnh và cấu trúc cho Champagne, với hương vị mạnh mẽ và độ sâu. Được trồng chủ yếu ở Montagne de Reims và Aube, Pinot Noir tạo ra sự cân bằng và phong phú cho Champagne.

3 Pinot Meunier: Pinot Meunier thêm sự phong phú và hương thơm cho Champagne. Trồng chủ yếu ở Vallée de la Marne, Pinot Meunier nổi bật với hương trái cây và độ mềm mại, mang đến sự ấm áp và dễ chịu cho Champagne.

Chế Độ Quy Định và Phân Loại

1. Quy Định Để Được Gọi Là Champagne

Để rượu vang được gọi là Champagne, nó phải đáp ứng các yêu cầu và quy định sau:

• Nguồn Gốc Địa Lý: Rượu phải được sản xuất từ nho trồng trong vùng Champagne của Pháp. Vùng này bao gồm các quận chính như Montagne de Reims, Vallée de la Marne, Côte des Blancs, Côte de Sézanne, và Aube.
• Quy Trình Sản Xuất: Rượu Champagne phải được sản xuất theo phương pháp “Méthode Champenoise” hoặc “Méthode Traditionnelle”, đây là quy trình lên men thứ hai trong chai, tạo ra bọt sủi đặc trưng. Quy trình này bao gồm việc thêm đường và men vào rượu vang cơ bản để tạo ra carbon dioxide trong chai.
• Chứng Nhận: Để đảm bảo chất lượng và sự chính xác, rượu Champagne cần phải được cấp chứng nhận từ các tổ chức quản lý và chứng nhận chất lượng, chẳng hạn như Comité Champagne (CIVC – Comité Interprofessionnel du Vin de Champagne).

 

2. Phân Loại Champagne

Rượu Champagne được phân loại dựa trên nhiều yếu tố, bao gồm mức độ ngọt, thành phần nho, chất lượng vườn nho và kiểu dáng sản phẩm. Dưới đây là các phân loại chính:

a, Theo Mức Độ Ngọt:

• Brut Nature/Brut Zero: Đây là loại Champagne khô nhất, không thêm đường (dosage). Đặc trưng bởi sự tinh khiết và độ khô hoàn toàn, phù hợp với những ai yêu thích vị rượu tinh tế và thanh thoát.
• Extra Brut: Cũng rất khô nhưng có thể có một lượng đường rất nhỏ. Loại Champagne này giữ được sự khô ráo, nhưng đôi khi có một chút ngọt nhẹ để làm mềm vị.
• Brut: Là loại Champagne phổ biến nhất với mức độ ngọt thấp, thường không quá 12 gram đường trên mỗi lít. Đây là lựa chọn hoàn hảo cho những ai thích sự cân bằng giữa vị khô và ngọt nhẹ.
• Extra Dry: Mặc dù tên gọi có thể gây hiểu lầm, Extra Dry thực tế có vị ngọt hơn Brut, với lượng đường từ 12-17 gram mỗi lít. Đây là lựa chọn tốt cho những ai thích sự ngọt ngào nhẹ nhàng hơn.
• Sec: Với mức độ ngọt trung bình, Sec có từ 17-32 gram đường mỗi lít. Đây là lựa chọn phù hợp cho những ai yêu thích một chút ngọt ngào nhưng không quá lấn át.
• Demi-Sec: Có mức độ ngọt cao hơn với từ 32-50 gram đường mỗi lít. Demi-Sec thường được dùng như món tráng miệng hoặc đi kèm với món tráng miệng nhờ vào độ ngọt rõ rệt.
• Doux: Đây là loại Champagne ngọt nhất, với hơn 50 gram đường mỗi lít. Doux phù hợp với những ai yêu thích sự ngọt ngào đậm đà và thường được dùng kèm với các món tráng miệng ngọt.

 

 

b, Theo Vintage Và Màu sắc:

• Non-Vintage (NV): Rượu Champagne không phải là niên vụ cụ thể, thường là sự pha trộn của nhiều vụ thu hoạch khác nhau, mang lại sự đồng nhất về chất lượng.
• Vintage: Rượu Champagne từ một năm cụ thể, thể hiện đặc điểm của vụ thu hoạch đó và thường có thời gian lão hóa lâu hơn.
• Blanc de Blancs: Rượu Champagne làm hoàn toàn từ Chardonnay, nổi bật với sự thanh thoát và hương vị tinh tế.
• Blanc de Noirs: Rượu Champagne làm từ các giống nho đỏ như Pinot Noir và Pinot Meunier, mang đến sự mạnh mẽ và hương vị đậm đà.
• Rosé: Rượu Champagne có màu hồng nhạt, thường được làm từ việc trộn nho đỏ và trắng hoặc bằng phương pháp ép nho đỏ.

 

 

c, Theo Phân Loại Vùng

• Grand Cru: Grand Cru là phân loại cao nhất trong hệ thống phân loại vườn nho tại Champagne. Các vườn nho được phân loại Grand Cru có chất lượng nho vượt trội và sản xuất ra những loại Champagne tốt nhất. Tính đến thời điểm hiện tại, có 17 vườn nho Grand Cru được công nhận tại Champagne. Nho từ các vườn nho Grand Cru thường có sự trưởng thành tốt hơn, hương vị phong phú và phức hợp hơn. Những vườn nho này thường nằm ở các vùng có điều kiện đất đai và khí hậu lý tưởng, như Côte des Blancs với Chardonnay và Montagne de Reims với Pinot Noir.       VD: Chouilly, Le Mesnil-sur-Oger, và Verzy là những vườn nho Grand Cru nổi tiếng.

 

• Premier Cru: Các vườn nho được phân loại Premier Cru đứng ở mức chất lượng tiếp theo sau Grand Cru. Chúng vẫn sản xuất nho chất lượng cao nhưng không đạt đến tiêu chuẩn xuất sắc của các vườn nho Grand Cru. Hiện tại, có khoảng 44 vườn nho được phân loại Premier Cru. Nho từ các vườn nho Premier Cru có chất lượng tốt và có thể sản xuất ra các loại Champagne rất tốt, nhưng chúng thường không có sự phức tạp và tinh tế như nho từ vườn nho Grand Cru. VD: Vertus, Épernay, và Ay là những ví dụ điển hình về các vườn nho Premier Cru.

 

• Deuxième Cru Deuxième Cru là phân loại thấp hơn so với Grand Cru và Premier Cru. Các vườn nho Deuxième Cru vẫn sản xuất Champagne với chất lượng khá, nhưng không đạt được tiêu chuẩn cao của hai phân loại trên. Số lượng các vườn nho Deuxième Cru khá lớn, chiếm phần lớn các vườn nho tại Champagne.  Nho từ các vườn nho Deuxième Cru có chất lượng tốt, nhưng thường có giá thành thấp hơn và không được ưa chuộng bằng các vườn nho Grand Cru hoặc Premier Cru. Các vườn nho này thường nằm ở các khu vực có điều kiện không hoàn hảo bằng các khu vực cao hơn. VD: Các vườn nho như Cumières, Louvois và Beaumont-sur-Vesle là những ví dụ về các vườn nho Deuxième Cru.

Truyền Thống và Văn Hóa